แม่ฮ่องสอน เป็นหนึ่งในหลายจังหวัดชายแดนของไทย โดยมีอาณาเขตติดต่อกับสหภาพพม่า ตั้งอยู่ทางด้านตะวันตกสุด
ของภาคเหนือ แม่ฮ่องสอนได้ชื่อว่า "เมืองสามหมอก" เนื่องจากเป็นเมืองในหุบเขา ล้อมรอบด้วยภูเขาสลับซับซ้อน
ทอดขนานไปกับทิวเขาถนนธงชัย และทิวเขาแดนลาว ดังนั้นจึงปกคลุมด้วยหมอกตลอดทั้งปี มีทิวทัศน์สวยงามตาม
ธรรมชาติ และป่าไม้นานาพันธุ์จนมีคำกล่าวว่าเปรียบเสมือนกับเป็นสวิตเซอร์แลนด์ของเมืองไทย
แหล่งท่องเที่ยวที่น่าสนใจได้แก่
วัดพระธาตุดอยกองมู
เป็นปูชนียสถานคู่บ้านคู่เมืองที่สำคัญ ประกอบด้วยพระธาตุเจดีย์ที่สวยงาม 2 องค์พระเจดีย์องค์ใหญ่เป็นที่บรรจุพระธาตุของ
พระโมคคัลลานะเถระ จากวัดพระธาตุดอยกองมูนี้ สามารถมองเห็นภูมิประเทศและสภาพตัวเมืองแม่ฮ่องสอนได้อย่างชัดเจน
และสวยงามมาก
วัดหัวเวียงหรือวัดกลางเมือง
เป็นที่ประดิษฐานของพระเจ้าพาราละแข่ง ซึ่งเป็นพระพุทธรูปทรงเครื่องประจำเมืองที่งดงามมาก
วัดจองคำ
เป็นวัดเก่าแก่ โดยช่างฝีมือชาวไทยใหญ่เป็นศิลปะแบบไทยใหญ่ที่แปลกและงดงามมาก หลังคาวัดเป็นรูปปราสาท
บ่อน้ำร้อน
ในเขตอำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน มีบ่อน้ำร้อนเจือปนแร่กำมะถันอยู่ 2 แห่ง คือ หมู่บ้านผาบ่องและหมู่บ้านห้วยโป่ง
เขื่อนผลิตไฟฟ้าพลังน้ำผาบ่อง
บ้านน้ำเพียงดิน
อยู่ในเขตตำบลผาบ่อง เป็นสถานที่ที่นักท่องเที่ยวนิยมล่องเรือตามลำน้ำปาย จุดเด่นของบ้านน้ำเพียงดิน คือวิถีชีวิตของ
ชาวปาดอง (กะเหรี่ยงคอยาว)
บ้านยอดดอย
( หมู่บ้านแม้วไมโครเวฟ ) เป็นหมู่บ้านชาวเขาเผ่าม้ง ที่อาศัยอยู่บนดอยสูงกว่าระดับน้ำทะเลประมาณ 1,000 เมตร
มีความเป็นอยู่เรียบง่ายและรักษาขนบธรรมเนียมประเพณีอย่างเคร่งครัดจึงเป็นสิ่งที่ดึงดูดให้นักท่องเที่ยวอยากเดินทางไป
สัมผัส
น้ำตกซู่ซ่า
อุทยานแห่งชาติถ้ำปลา - ผาเสื่อ
อยู่ในเขตพื้นที่อำเภอเมือง และอำเภอปางมะผ้า ภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน ประกอบด้วยป่าดิบเขา ป่าสนเขา
ป่าเบญจพรรณ และป่าเต็งรัง เป็นแหล่งกำเนิดของแม่น้ำปาย
หมู่บ้านรักไท
บ้านรักไทหรือบ้านแม่ออเป็นหมู่บ้านสุดท้ายก่อนถึงชายแดนไทย-พม่า สามารถเที่ยวชมวิถีชีวิตวัฒนธรรมจีนฮ่อซึ่งยังคง
สืบทอดประเพณีไว้หลายอย่างทั้งภาษาพูด ภาษาเขียน ลักษณะบ้านบางส่วนเป็นบ้านแบบเก่าทำจากดินเหนียวผสมฟางข้าว
รวมทั้งอาหารตำรับจีนตอนใต้ นอกจากนี้ยังสามารถชิมชาเลิศรสจากชาพันธุ์ดี เช่น ชาชิง ชิง อู่หลง
สถานศึกษาธรรมชาติและสัตว์ป่าถ้ำน้ำลอด
เป็นแหล่งโบราณคดีสำคัญมีสถานที่น่าสนใจ คือ "ถ้ำลอด" ซึ่งมีลำห้วยชื่อ น้ำลาง ไหลลอดภูเขาไปทะลุออกอีกด้านหนึ่ง ทำให้เกิด
เป็นถ้ำที่มีหินงอกหินย้อยสวยงาม จากการพบเครื่องมือเครื่องใช้โบราณในถ้ำ สันนิษฐานได้ว่ามีอายุประมาณ 2,000 ปีมาแล้วภายในถ้ำมีความยาวประมาณ 1 กิโลเมตร ประกอบด้วยห้องโถงใหญ่อีก 3 ห้อง มีหินงอกหินย้อยสวยงาม และด้านหนึ่งของผนังถ้ำยังปรากฏภาพเขียนสมัยก่อนประวัติศาสตร์
วัดน้ำฮู
เป็นที่ประดิษฐานของพระอุ่นเมือง ซึ่งเป็นพระพุทธรูปสิงห์สาม (ศิลปะล้านนา) ปางมารวิชัยทำด้วยโลหะทองสัมฤทธิ์ มีลักษณะพิเศษคือพระเศียรกลวง พระโมฬีปิดเปิดได้และมีน้ำซึมออกอยู่เสมอ
เจดีย์พระธาตุแม่เย็น
ตั้งอยู่บนเนินสูงและเมื่อขึ้นไปนมัสการองค์พระธาตุแม่เย็น จะมองเห็นทิวทัศน์ของอำเภอปายโดยทั่วถึง
น้ำตกหมอแปง
น้ำตกหมอแปงเป็นน้ำตกขนาดเล็กไหลลงอยู่แอ่งน้ำเบื้องล่าง มีน้ำตลอดทั้งปี สูงประมาณ 5 เมตร บรรยากาศร่มรื่น
ในบริเวณใกล้ ๆ กับน้ำตกมีชาวเขาเผ่ามูเซอแดงอาศัยอยู่
โป่งน้ำร้อนเมืองแปง
เป็นบ่อน้ำร้อนขนาดใหญ่ อุณหภูมิของน้ำร้อนสูงถึง 95 องศาเซลเซียส และพุ่งขึ้นเป็นระยะ ๆ
โป่งเดือด
เป็นบ่อน้ำพุร้อนแบบไกเซอร์ (Geyser type) ขนาดใหญ่ ซึ่งมีอุณหภูมิสูง และมีแรงดันสูงมาก ลักษณะของน้ำพุร้อนพุ่งสู่
ผิวดินตลอดเวลาบางครั้งจะพุ่งขึ้นถึง 2 เมตร มีกลิ่นค่อนข้างแรง
โป่งน้ำร้อนท่าปาย
มีหมอกควันปกคลุมพื้นที่ และมีน้ำร้อนไหลผ่านทั่วบริเวณกว้าง มีบ่อใหญ่สองบ่อ นอกนั้นเป็นน้ำผุดหลายจุด
ห้วยจอกหลวง
มีการปลูกดอกไม้เมืองหนาวหลายชนิดและออกดอกในฤดูหนาวตั้งอยู่บนภูเขาและมีทิวทัศน์สวยงามมาก
วัดต่อแพ
เป็นวัดเก่าแก่มีวิหารขนาดใหญ่แบบพม่า สร้างอย่างวิจิตรสวยงามมากซึ่งภายในวิหารมีผ้าม่านเก่าแก่ทำด้วยกำมะหยี่
ประดับลูกปัด มุกและทับทิม จำนวน 164 เม็ด
อุทยานแห่งชาติน้ำตกแม่สุรินทร์
น้ำตกแม่สุรินทร์เป็นน้ำตกชั้นเดียวที่สวยงามมาก ไหลจากหน้าผาสู่หุบเขาด้านล่าง สูงประมาณ 80 เมตร
ยอดดอยปุย
มีลักษณะเป็นที่ราบปกคลุมด้วยทุ่งหญ้าป่าสนเขาและป่าดิบเขาคล้ายกับบนยอดภูกระดึง ในช่วงหน้าร้อนมีดอกไม้ตาม
ทุ่งหญ้าออกดอกสวยงาม นั
ทุ่งบัวตองดอยแม่อูคอ
ดอกบัวตองที่นี่เมื่อบานพร้อมๆ กันในช่วงเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคม จะเหลืองอร่ามปกคลุมทั่วทั้งภูเขา มีความสวยงามมาก
น้ำตกแม่อูคอ ค้นพบเมื่อปี พ.ศ. 2530 ตั้งอยู่บริเวณดอยแม่อูคอ ก่อนถึงทุ่งบัวตองเล็กน้อยมีทางแยกเข้าสู่น้ำตกประมาณ 3 กิโลเมตร เป็นน้ำตกชั้นเดียว สูงประมาณ 30 เมตร ตกจากร่องหินขนาดใหญ่ ตอนกลางของสายน้ำมีร่องหินกว้าง สามารถเดินเข้าไปชมน้ำตกได้
อุทยานแห่งชาติสาละวิน
นอกเหนือจากทัศนียภาพที่งดงามของริมฝั่งน้ำภายในพื้นที่อุทยานแล้ว ยังมีทรัพยากรที่สำคัญและมีค่า อันได้แก่ พันธุ์ไม้ป่า
เช่น ไม้สัก ไม้แดง ไม้เต็ง ซึ่งมีอยู่มากมายในบริเวณนี้ และสัตว์ป่านานาชนิด
แม่น้ำปาย
เป็นแม่น้ำที่ใหญ่และยาวที่สุดของจังหวัดแม่ฮ่องสอน เกิดจากทิวเขาถนนธงชัยและทิวเขาแดนลาวในเขตอำเภอปาย
แล้วไหลลงมาทางทิศใต้ผ่านอำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน ไปบรรจบกับแม่น้ำสาละวิน (แม่น้ำคง) ในเขตรัฐคะยา สหภาพพ
แหล่งข้อมูล : การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย
ข้อมูลที่พักในอำเภอปายและจังหวัดแม่ฮ่องสอน
ข้อมูลร้านอาหารในอำเภอปายจังหวัดแม่ฮ่องสอน